تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

قرآن قدیم است یا حادث؟

توضیحات کوتاه:

پرسش:قرآن قدیم است یا حادث؟ پاسخ:1. ریشه تاریخی بحث این پرسش در زمان حکومت بنی العباس مطرح شد و بیشتر هم جنبه سیاسی داشت.بنی العباس گاهی برخی از سوالات پیچیده کلامی، ...

توضیحات:

پرسش:
قرآن قدیم است یا حادث؟
پاسخ:
1. ریشه تاریخی بحث
این پرسش در زمان حکومت بنی العباس مطرح شد و بیشتر هم جنبه سیاسی داشت.
بنی العباس گاهی برخی از سوالات پیچیده کلامی، فلسفی یا علمی را مطرح و دانشمندان را به نوعی سرگرم می‌کردند.
گاهی بر سر پاسخ این نوع سوالات آن قدر اختلافات بالا می‌گرفت که به جنگ و درگیری می‌کشید. در مورد همین مسئله قدیم و حادث بودن قرآن و درگیریهای خونینی در تاریخ به وقوع پیوسته است، با این که پاسخ مسئله هم چندان پیچیده نبود؛ اما دستگاه سیاسی ترجیح می‌داد طرفین را چنان تحریک بکند که مسئله از حالت علمی و محدوده محافل علمی خارج و به یک معضل اجتماعی سیاسی و فکری تبدیل شود تا از آن بهره برداری کند.
این مسئله که بیشتر یک ریشه تاریخی و سیاسی هزار ساله دارد، امروزه به عنوان یک مسئله تاریخی در مباحث قرآن مطرح می‌شود و کتابهای علوم قرآن آن را مطرح نمی‌کنند.2. جنبه کلامی
مرحوم خواجه وقتی که مبحث تکلم و متکلم بودن خدا را در شرح تجرید مطرح می‌کند، اشاره می‌نماید که اشاعره کلام خدا را نفسی و قدیم و معتزله و شیعه، حادث می‌دانستند.
خواجه می‌گوید: کلام خدا از نوع ایجاد صوت در فضا است، مثل این که از دل درخت صدا بلند شد که «انی انا لله» به این ترتیب خدا با موسی (ع) سخن گفت و بنابراین خدا در فضا می‌تواند صوت ایجاد بکند و از آن طریق سخن بگوید.
در مورد قرآن هم جبرئیل به شکل شخصی به نام «دحیه کلبی» خدمت پیامبر می‌آمد و مطالب را می‌فرمود و گاهی هم خداوند از طریق القائات قلبی سخنش را القاء می‌کرد. روشن است که این کلام به صورت طبیعی حادث است، یعنی قبلًا نبود و بعداً ایجاد شد.
سخن اشاعره که می‌گویند کلام نفسی است، یعنی در وجود خداوند غیر از علم و اراده چیزی باشد. مرحوم خواجه می‌فرماید: اصلًا تصور این مطلب موجب تصدیقش است و محال است که ما چیزی داشته باشیم که نه علم و نه ارده بلکه شی‌ء ثالثی باشد که آن کلام باشد و قدیم هم باشد.3. جنبه روایی و قرآنی
قدیم بودن، یعنی ازلی و همیشگی بودن این که چیزی زمانی بود که نبود. مثل ذات خداوند که قدیم و همیشگی است.
حادث یا محدث به چیزی می‌گویند که قبلًا نبود و بعداً به وجود آمد.
سوال این است: آیا قرآن کریم مثل ذات خدا همیشه بوده است؟ چون کلام خداست و کلام خدا هم همیشگی است، یا قرآن مثل کلام بشر است و این کلام ایجاد شده قبلًا نبود بعد به وجود آمد؟ علامه مجلسی (ره) این مطلب را به صورت مفصل مطرح و روایات متعددی را نقل می‌کند که نشان می‌دهد این مسئله در زمان امام باقر و صادق (ع) مطرح بود و مردم بارها از ائمه سوال می‌کردند.
علامه مجلسی (ره) بعد از نقل این روایات به جمع بندی آن می‌پردازد.
شخصی به نام عبدالملک بن اعین ضمن نامه‌ای به امام صادق (ع) می‌نویسد: جانم فدای شما باد، مردم در مورد قرآن اختلاف دارند، بعضی‌ها فکر می‌کنند قرآن غیر مخلوق است و به گمان بعضی دیگر قرآن مخلوق است. حضرت در پاسخ نوشت:
«القرآن کلام الله محدث غیر مخلوق و غیر أزلی مع الله تعالی ذکره؛ قرآن کلام خداست، محدث است و مخلوق نمی‌باشد و غیر ازلی است و با خداوند تبارک و تعالی بود.»طبق این حدیث قرآن کلام خدا، و محدث است.
توضیح عبارت غیر مخلوق: در نگاه اول به نظر می‌رسد غیر مخلوق با محدث ناسازگار است. و بعد که می‌فرماید غیر ازلی (همیشگی نیست) با محدث سازگار است.
مرحوم صدوق (ره) می‌گوید: منظور از غیر مخلوق، غیر مکذوب است. وی شواهدی هم می‌آورد که مخلوق در کلام عرب گاهی به معنای دروغ به کار می‌رفته. مرحوم صدوق از آیات و روایات هم اشارت و شواهدی می‌آورد. نشان می‌دهند قرآن حادث و غیر ازلی است.
روایات دیگری هم در این باب هست.
وقتی علامه مجلسی این روایات را نقل می‌کند، می‌گوید: اجماع اهل اسلام بر این است که قرآن حقیقتاً کلام خداست؛ نه مجازاً. علامه چند دلیل برای حادث بودن قرآن می‌آورد می‌گوید:
1. می‌بینیم که قرآن مفصل و مجمل دارد و بعد بخشی از آن بخشی دیگر را تفسیر می‌کند. ناسخ و منسوخ دارد و این‌ها فقط در مورد یک چیز حادث می‌تواند باشد.
برخی از کلماتی که قرآن نقل کرده از افرادی مثل فرعون است؛ «أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَی» که حادث‌اند؛ چون این طور نبود که اول این‌ها به وجودآمده باشد، بنابراین ما وقتی می‌توانیم بگوییم قرآن قدیم است که این کلمات هم قدیم باشد، در حالی که کسی چنین چیزی نگفته است.
با توجه به روایات و ادله‌ای که هست می‌توانیم بگوییم: قرآن حادث است و ازلی نیست، چون کلام خداست و کلام خدا وقتی ایجاد شود، به ما می‌رسد- به طریق صوت یا القا به قلب پیامبر از طریق وحی- این چیزی است که به وجود می‌آید و به دست ما می‌رسد پس حادث است.
روایاتی هم داریم قدیم بودن همه چیز را نفی می‌کند، مانند: «کان الله و لم یکن معه شئ»، «کان الله و لم یکن شئ غیره» «لیس الخالق الا الله و ما سواه مخلوق»
بنابراین می‌توان گفت: چیزی که مخلوق باشد حتی قرآن، حادث است.

پرسش و پاسخ‌های قرآنی ویژه جوانان (شبنم مهر)/ زیر نظر محمدعلی رضایی‌اصفهانی و جمعی از پژوهشگران قرآنی/ قم: انتشارات پژوهش‌های تفسیر و علوم قرآن ۱۳۸۶
سایر اطلاعات:
کد مطلب: t24df
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: مذهبی     زیرگروه: قرآن

دفعات بازدید: 18     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/14 ب.ظ 6:18:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=t24df


هم گروهی ها
image
مشکل بالا رفتن سن ازدواج دختران، تنها به کشورهای عربی خاور میانه محدود نمی‌شود، بلکه به یک شبح تهدید آمیز برای همه کشورهای اسلامی تبدیل شده‌است. وب سایت «محیط» طی ...


image
قانون مدنی مصوب 1313 در کتاب هفتم از جلد دوم به پیروی از فقه امامیه بر ازدواج موقت صحه گذاشته است. ماده 1075 قانون یاد شده می‌گوید: نکاح وقتی منقطع است که برای مدت معینی ...


image
1. کسی که صیغه را می‌خواند باید بالغ و عاقل باشد، چه برای خودش بخواند یا از طرف دیگری وکیل شده باشد. (2370)2. در ازدواج موقت هر کدام از طرفین می‌توانند به نفع خود شروطی را ...


image
قرآن کریم در آخرین آیه‌ی سوره‌ی رعد، به تهمت مشرکان پاسخ می‌دهد و می‌فرماید:«وَیَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُواْ لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ کَفَی بِاللَّهِ شَهِیداً ...


image
1. محمد (ص) این واژه به معنای صاحب خصلت‌های حمیده و نیکو می‌باشد و در قرآن چهار بار تکرار شده است:در سوره‌ی آل عمران می‌فرماید: «وَمَا مُحمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ ...


image
1. نبی‌ «إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِکَتَهُ یُصَلُّونَ عَلَی النَّبِیِّ ...؛ در حقیقت خدا و فرشتگانش بر پیامبر دعا (: صلوات) می‌فرستند ....»واژه‌ی «نبی» بر وزن «نبیل» از ...


image
«یَاأَیُّهَا النَّبِیُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِیراً وَدَاعِیاً إِلَی اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَسِرَاجاً مُّنِیراً؛ ای پیامبر! در حقیقت ما ...


image
اگرچه سراسر زندگی وجود پیامبر پر است از فضائل اخلاقی، چرا که یکی از اهداف این بعثت اتمام مکارم اخلاقی است که قرآن به برخی از این اوصاف ویژه اشاره شده است.1. صاحب خلق ...


image
خداوند سبحان پیامبر اکرم (ص) را علاوه بر خطاب «یَا أَیُّهَا الرَّسُولُ» و «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ» با لقاب دیگری نیز مورد خطاب قرار داده است مانند:1. مزمل «یَا ...


image
در آیه‌ی 62 سوره‌ی نساء می‌خوانیم:«إِنَّمَا المُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا کَانُوا مَعَهُ عَلَی أَمْرٍ جَامِعٍ لَّمْ یَذْهَبُوا ...