تا دانش: سال سرمایه گذاری برای تولید
 
مطالب
 
امیدواریم مطالب و محصولات ارزشمندی در اختیار شما عزیزان قرار داده باشیم.

search

وجدان، جنبه ربانی انسان ها

توضیحات کوتاه:

دراین باره که روان انسانی دارای نمودهای شگفت انگیزی است و نمی توان آنها را با مقیاسات نمودهای فیزیکی حل و فصل نمود، اغلب متفکرین اتفاق نظردارد. لایپ نیتز می گوید: ...

توضیحات:

دراین باره که روان انسانی دارای نمودهای شگفت انگیزی است و نمی توان آنها را با مقیاسات نمودهای فیزیکی حل و فصل نمود، اغلب متفکرین اتفاق نظردارد. لایپ نیتز می گوید: «درجوهر ما یک ازلیت، یک نشانه پا و یک نمونه ای از قدرت و علم الهی پنهان است.» روسو می گوید: «وجدان غریزه فنا ناپذیر الهی و ندای آسمانی است.» مناندر می گوید: «در سینه ما خدایی هست و آن وجدان ما می باشد.»
جملات بالا نشان می دهد که عده زیادی از متفکرین و ملل گذشته و معاصر یک نوع نیروی ربانی در درون انسان قائلند که گاهی قلب و بعضی دیگر وجدانش می نامند. اما اینکه حقیقتا درون انسانی دارای یک نیروی ربانی است، با دو استدلال ادعا می شود:
یکی اینکه نمودهای متناقض در درون انسانی وجود دارند که با هیچ یک از قوانین و اصول طبیعی قابل تفسیر نمی باشد و این ادعا نتیجه اینست که اگر اجزا و روابط جهان هستی منحصر در همین نمودهای طبیعی بود، می بایست چنین پدیده های غیر طبیعی وجود نداشته باشند، پس یک موجود مافوق طبیعی در وجود انسانی قرار دارد که می تواند این پدیده های غیر طبیعی اداره نماید. این استدلال مورد مناقشات زیادی قرار گرفته است. نتیجه قاطعانه ای که از وجود پدیده های غیر طبیعی در درون انسانی گرفته شده است، توقف و احتیاط در اظهار نظرهای قطعی در اصول عالیه طبیعی می باشد و همچنین این نتیجه را هم گرفته اند که قلمرو درونی و برونی دو میدان متفاوت هستند که تاکنون همه آنها با اصول و قوانین یک نواخت تفسیر نشده اند.
دوم، نیروی بالخصوصی در انسانها وجود دارد که خلاف طبیعت ماشینی و سود جویی انسان ها امر به انجام وظیفه و تمایل به نیکی و اجتناب از بدی ها می کند که آن را با کلمات مختلفی تعبیر نموده اند.
آنچه که در این مسئله می توان گفت اینست: درست است که ما پدیده های گوناگون و نیروی تحریک به نیک ها و اجتناب از بدی ها را در درون انسانی مشاهده می کنیم، ولی این واقعیات ممکن است دسته ای را قانع و گروهی را نتواند الزام به جنبه ربانی در درون انسانی بنماید. ممکن است گفته شود که وجدان یک حالت روانی شخصی است که در مقابل پدیده های شگفت انگیز یا در مقابل مشاهده نیروی تمایل به نیکی ها و احتراز از بدی ها با فرض نیروی ربانی انجام شود یا تفسیر آن را به عهده آیندگان بگذاریم؟ بلی، فقط این مقدار می توان گفت که قلمرو درونی را با معلومات امروزی نمی توان با قلمرو برونی مقایسه و تفسیر نمود.
ولی یک مطلب بسیار با اهمیت در اینجا وجود دارد که بایستی آن را از نظر دور نداشته باشیم. آن مطلب این است که در درون انسان ها در حال اعتدال روانی یک نیروی توجه و انجذاب به ماورای طبیعت همیشه محسوس بوده است. این نیرو را اکتشاف مجهولات علمی تاکنون نتوانسته است خنثی نماید. توضیح این مسئله چنین است که انسان از سیر شدن و تنظیم زندگانی ضروری خود دائما این سوال را برای خود مطرح نموده است که «سپس چه؟» این سوال از آغاز از تمدن انسانی با شیوه ها و بیانات و کردارهای مختلف انسان ها وجود داشته است. به نظر می رسد این سوال بدون توجه به ماورای طبیعت و بدون کشش به سوی بی نهایت حل و فصل نگشته است. اینشتین در کتاب "دنیایی که من می بینیم" این مسئله را تقریبا همگانی معرفی نموده است حتی فروید این احساس را با کمال احتیاط نتوانسته است از انسانها نفی کند. ادگارپش در بیان اندیشه های فروید چنین می گوید: «منابع مذهب، ناکامی بشر، دلتنگی از مرگ و ندامت های حاصل از قتل ابتدایی، به نظر فروید علل روحی قاطع و تعیین کننده مذهب به شمار می روند. بدین ترتیب او به نظریه ای که طبق آن مذهب بر اثر احساس مذهبی ابتدایی بوده و مستقل از عوامل ناشی از «کمپلکس اودیپ» است توجه نمی کند، معهذا نمی توان انکار کرد بعضی از اشخاص می گویند در خود احساسی می نمایند که به خوبی توصیف شدنی نیست. این اشخاص از احساسی سخن می رانند که به ابدیت متصل است، از جدایی ها شکایت می کنند و می خواهد روزگار وصل خویش را باز جویند. این تصور ذهنی از یک احساس ابدی که در عرفای بزرگ و همچنین در تفکر مذهبی هندی منعکس می شود، ممکن است ریشه و جوهر احساس مذهبی را که مذاهب گوناگون جلوه هایی از آن هستند تشکیل دهد. فروید در این موضوع تردید دارد و اقرار می کند که با تحلیل روانی خود هرگز نتوانسته است اثری از چنین احساسی در خویشتن بیابد، ولی فورا و با صداقت کامل اضافه می کند که این امر به او اجازه نمی دهد وجود احساس مورد بحث را در دیگران انکار نماید».
این احساس درونی درباره ماورای طبیعت احساس حقیقی است و از مقوله خیال و وهم نیست و بدون شک بایستی علت حقیقی داشته باشد و آنان که دارای این احساس هستند آن را جدی ترین و واقعی ترین احساس می نامند.

منابع
محمدتقی جعفری- وجدان- صفحه 220-222
سایر اطلاعات:
کد مطلب: e19c2
وضعیت مطلب: فعال
گروه اصلی: آموزشی     زیرگروه: عمومی

دفعات بازدید: 5     محبوبیت: 4   (کمترین=0 و بیشترین=5)    تعداد شرکت کننده در نظر سنجی مجبوبیت: 
تاریخ ثبت: 1401/10/13 ب.ظ 10:14:30


لینک صفحه ی مطلب: https://tadanesh.ir/t?c=e19c2


هم گروهی ها
image
ایده آل هایی که برای مردم جلوه می کند، دو قسم عمده دارد: 1- ایده آل های فردی. 2- ایده آل های اجتماعی. البته ممکن است بعضی از ایده آل های مطلوب، هم جنبه فردی داشته باشد و هم ...


image
از عوامل روانی گرایش به ایده آل، احساس یک عده اصول فطری است که افراد انسانی در حال اعتدال روانی احساس می کنند. درباره ثبوت یک عده قضایا به عنوان اصول فطری، گفت و گوی ...


image
حسین بن عبدالله بن سینا مباحث با ارزشی را درباره دو پدیده لذت و الم در بعضی از تألیفات خود آورده است که شایسته دقت و بررسی فراوانی است. ابن سینا در کتاب اشارات مسائلی ...


image
اینکه بگوئیم والدین فرزند خود را دوست ندارند سخنی است بی مورد از آن باب که طرز رفتار آنان با فرزندان به گونه ای است که در همه نقاط جهان پدر و مادر به عنوان عالیترین ...


image
گروهی از متفکران و فلاسفه در بررسی های خود درباره ی حرکت و زمان، موضوع بنیادین «من» را نادیده گرفته اند. روشن است که این نادیده گرفتن، مشکلات بزرگی را در این مبحث-که ...


image
از مظاهر فرهنگ اسلامی، استفاده دقیق از تشریح عوامل روانی است در مدرسه اخلاقی، و نشان دادن نقاط ضعف و قوت نفس، و قدرت بخشیدن به فرد برای شناختن این نقاط، تا در مورد ...


image
گریه کودک، نخستین صدائی است که طفل تولید می کند و از این طریق موفق می شود که دیگران را به سوی خود جلب نماید. اینکه آیا گریه در حین تولد نشانه ارتباط طفل با والدین و ...


image
حساسیت، کم ظرفیت بودن – زود رنج بودن و...... با همه جنبه های زیان بخشی که برای آن قائلند دارای فواید و مزایای است. از جمله اینکه آدمی را به تعهدات خود پایبند کرده و به ...


image
از حالات و رفتار غیرمتوقعانه ای که در برخی از کودکان و زمانی هم نوجوانان دیده می شود حالت سردی و بی تفاوتی است. اینان در شرایط و موقعیتی هستند که نسبت به وضع خود بی ...


image
کودکانی که دچار حالت سردی و بی تفاوتی هستند در برخورد با افراد و با مسائل و مشکلات مواضع ویژه ای اتخاذ می کنند که ما ذیلا به برخی از آنها اشاره می کنیم: 1- در برخوردها و ...